Air Albania shqetëson Holandën: Tenderat shqiptarë shkelin MSA

Mënyra e tenderimit në Shqipëri, kryesisht për vepra strategjike vazhdon të shqetësojë ndërkombëtarët.

Deputeti holandez Pieter Omtzigt i ka drejtuar Ministrit të Punëve të Jashtme të vendit të tij Stef Blok më datën 14 janar një sërë pyetjesh në lidhje mosrespektimin nga ana e qeverisë shqiptare të Marrëveshjes së Stabilizim-Asociimit (SAA) me Bashkimin Europian në fushën e tenderimit. Bëhet fjalë për aeroportin e Vlorës dhe Air Albania, të cilat u janë dhënë turqve pa garë të hapur.

Pyetja e parë që deputeti Pieter Omtzigt i drejton Ministrit të tij të jashtëm ka të bëjë me interesimin në lidhje me marrjen e letrës së shkruar nga Kryetari i Komisionit të Çështjeve Europiane në Parlamentin Europian drejtuar Komisionit Europian. Në letër deklarohej se tenderi për aeroportin në Vlorë është dhënë për tre kompani turke pa garë dhe së bashku me themelimin e Air Albania nuk ka ndjekur rregullat e tenderimit të BE-së. Në letrën e 7 shtatorit, Komisioni Europian shkruante:

“Neni 74, pika 1, [e MSA-së] parashikon se “palët konsiderojnë si një objektiv të dëshirueshëm liberalizimin e kontratave publike në bazë të parimit të mos-diskriminimit dhe reciprocitetit. Në këtë kontekst, ligji special i miratuar, i cili përzgjedh një kompani pa hapur asnjë tender, ngriti shqetësime lidhur me respektimin e parimit të sipërpërmendur të mosdiskriminimit dhe të parimeve të tjera të prokurimit publik të BE-së, si trajtimi i barabartë, diskriminimi dhe konkurrenca.”

Nisur nga këto fakte, deputeti holandez Omzig kërkon një shembull të një tenderi të zhvilluar në mënyrë korrekte në Shqipëri.

Omtzigt gjithashtu i kërkoi Ministrit Blok nëse këto tendera, të cilat u mbajtën pa respektuar procedurat e prokurimit publik, e shkelin MSA-në dhe nëse ai mund të japë qoftë dhe vetëm një shembull të “një projekti të rëndësishëm në Shqipëri”, ku procedurat e tenderit janë kryer konform rregullave të BE-së.

“Si e vlerësoni faktin se qeveria shqiptare shkeli Marrëveshjen e Stabilizim Asociimit midis BE dhe Shqipërisë, si në rastin e ndërtimit të aeroportit të ri në Vlorë dhe në themelimin e Air Albania, dhe se kontratat janë dhënë direkt pa garë të hapur për kompanitë turke, kompaninë shtetërore shqiptare dhe kompaninë private shqiptare (të dyshimtë) që u krijua nëntë ditë përpara, në atë kohë, që nuk ka përvojë në fushën e aviacionit.”- pyet deputeti holandez në letrën drejtuar Ministrit të tij të jashtëm.

Ai gjithashtu kërkon prej ministrit që të tregojë se cilat detyrime përmbush Shqipëria nga marrëveshja e MSA-së dhe cilat jo.

Deputeti Omtzigt kërkon gjithashtu të merren parasysh edhe shkeljet që Shqipëria i ka bërë marrëveshjes së Stabilizim-Asociimit në lidhje me këto kontrata. Në fund ministrit i kërkohet të japë përgjigje për këto pyetje brenda 3 javëve .

Në shtator, Komisioni Europian kritikoi hapur qeverinë Rama për “ligjin special” të Teatrit Kombëtar, që i jepte tokën publike të teatrit kompanisë Fusha shpk pa garë të hapur.
Në qershor 2018, Omtzigt ishte pjesë e një misioni deputetësh nga parlamenti holandez që vizitoi Shqipërinë për të mbledhur fakte në lidhje me përparimin e Shqipërisë. Pak kohë më vonë, parlamenti u shpreh që qeveria holandeze të votonte kundër hapjes së negociatave mes Shqipërisë dhe BE-së.

Holanda nuk është e vetmja që shqetësohet për procedurën e tenderave në Shqipëri. FMN dhe Banka Botërore prej do kohësh ia tërheqin fort veshin qeverisë shqiptare për tenderat me Partneritet Publik Privat, por si Kryeministri Rama, ashtu edhe ish Ministri i Financave Arben Ahmetaj kanë deklaruar përherë se kjo është mënyra e duhur që infrastruktura të jetë në kohë të shpejtë pranë qytetarëve sepse me paratë e arkës së shtetit do të duheshin dekada.
Presionit të ndërkombëtarëve, qeveria i është përgjigjur vetëm me anulimin e ofertës së pakërkuar, që ka hyrë në fuqi prej 1 janarit 2019.

Ministri i Jashtëm Holandez Stef Blok ndodhet për një vizitë në Tiranë. Nuk dihet nëse gjatë bisedës me homologun shqiptar Ditmir Bushati dhe në takime të tjera në vijim, të ketë diskutuar shqetësimin e deputetit Pieter Omtzigt në lidhje me procedurat tenderuese në Shqipëri.