NORMALIZIMI I MARRËDHËNIEVE SHQIPËRI-SERBI, INTERES STRATEGJIK EDHE I KOSOVËS DHE GJITHË SHQIPTARVE NË RAJON

Shkruan: Fadil Lepaja, Prishtinë

Dialogu Kosovë-Serbi, përkundër përpjekjeve të jashtëzakonshme ndërkombëtare nuk dha rezultate që ja vlen të përmenden. Kjo më së shumti në Kosovë shihet si dështim i kësaj klase politike e cila di vetëm të krijojë probleme por jo edhe të i zgjidhë.

Edhe pas tërë kësaj kohe, Serbia nacionaliste ende mendon se po bisedon me krahinën e sajë jugore, të cilën fuqitë e mëdha e shkëputën kundërligjshëm prej saj, ndërkohë që Kosova mendon se fqiu verior ende nuk ka hequr dorë nga politika e gjenocidit, dhe po bënë gjithqka që të zhbëjë realitetin e ri të quajtur Kosova e pavarur.

Mosuksesi i dialogut, nuk tregon se normalizimi i marrëdhënieve është i pamundshëm, si duan ta shesin disa vija ekstreme , duke aluduar se vetëm lufta e pastron këtë situatë. Kjo tregon vetëm se nuk mund të ketë zgjidhje të pjesëshme, se nuk ka zgjidhje pa një proces rajonal të normalizimit të marërdhënieve në mes të shqiptarëve dhe serbëve, sepse këto marëdhënie të këqija ndikojnë jo vetëm në Kosovë,por edhe kudo ku jetojnë shqiptarët në rajon.

Tejkalimi i armiqësive, heçja e të gjitha pengesave për bashkëpunim ekonomik, kulturorë, dhe dakordimi për rrugën europiane, janë baza mbi të cilën mund të ndërtohet marëdhënia e re shqiptaro serbe. Derisa klero-nacionalistët serb, mendojnë se vetëm me luftë mund të rikthejnë potencën e idesë serbe, qeveria serbe megjithatë po jep shenja se patriotizëm serb nuk do të thotë detyrimisht luftë dhe konfrontim me fqinjët. Trashëgimia rëndon mbi supet e politikanëve me orientim europian te serbët dhe shqiptarët dhe nuk është e lehtë të meret aprovimi i qytetarëve sidomos atyre që kanë humbur shumë në këtë luftë, por vizioni i ri, europian, nëse nuk arrinë të këthej humbjet, mundet të jetë vendimtarë që ato të mos përsëriten. Prandaj, samiti në Nishë është një hap shumë i mirë në drejtimin e duhur, pra në rrugën evropiane të pajtimit të popujve dhe të tejkalimit të mosmarrëveshjeve ë mes tyre.

Politika kosovare, e shqetësuar se edhe përkundër gatishmërisë të bëjnë kompromise të dëmsheme dhe të papranueshme për qytetarët e saj, nuk arriti të bëjë as edhe një hap përpara në këtë drejtim, po e sulmon angazhimin e Ramës dhe qeverisë shqiptare nëpërmes ministrit të jashtëm i cili dorën në zemër nuk është se ka bërë diçka në politikë dhe nuk njihet si zë me ndikim në vend. Politika kosovare, së paku një pjesë e sajë ndihet e shqetësuar sidomos për fatin e saj, për shkak të korrupsionit dhe flertimit me krimin e organizuar dhe të ardhmes krejtësisht të paqartë pas konsolidimit të gjykatës speciale.

Natyrisht, askush nuk mundet dhe nuk duhet të flasë në emër të Kosovës përpos përfaqësuesve të zgjedhur nga populli i saj, por normalizimi i marrëdhënieve mes dy popujve janë në interes të shqiptarëve dhe serbëve kudo që jetojnë, prandaj duhet përshëndetur çdo hap i cili rritë sigurinë rajonale, zbutë tensionet, forcon bashkëpunimin ekonomik e kulturorë. Afirmimi i Shqipërisë si faktorë stabiliteti në rajon, me një politikë të tejkalimit të armiqësimit me fqinjët i sjell veç të mira Kosovës.

Debatet, mospëlqimet të pjesëve të deklaratave të zotit Rama, apo Vuçiç nuk mendoj se duhet të dramatizohen, e sidomos nuk duhet të acarohen marrëdhëniet institucionale në bazë të shkrimeve të shkruajtura me porosi për të acaruar, apo në bazë të ambicieve të individve që të promovohen, apo në bazë të emocioneve individuale të autorëve.

Të gjithë ne kemi përvoja të hidhura nga regjimi serb, nga periudha e pushtimit 100 vjeçarë, qoftë personale, qoftë të familjes, por çështja shtrohet a duam të merremi me të kaluarën apo të jemi të hapur për të ardhmen?

Miqtë tonë ndërkombëtarë gjithsesi mund të pengojnë një sulm ushtarak serb në Kosovë, munden edhe të na ndihmojnë materialisht ndoshta edhe me decenie, me motive humanitare apo strategjike, por të ardhmen tonë mundemi me e ndërtue vetëm vet, duke marrë përgjegjësinë dhe duke hedhur hapa të guximshëm dhe të menduar mirë për të normalizuar marrëdhëniet me fqinjët.
Shqipëtarve u shkon për interesi paqja dhe zhvillimi i papenguar.

Zoti Rama gjithësesi është politikan jokonvencional, dhe i guximshëm, aspak servil dhe mendoj se duke rrezikuar të shahet dhe të keqkuptohet, ai megjithatë po hapë rrugët nëpër gjunglën ballkanike të urrejtjes dhe interesave të jashtme. Politika kosovare nëse nuk mundet të ndihmojë, gjithësesi nuk guxon të barrikadohet në llogoret e urrejtjes dhe të bëjë grindavecin në një proces i cili mund të zhbllokojë këtë gjendje stagnimi dhe defaktorizimi të Kosovës dhe çështjes shqiptare në përgjithësi.