Hendeku i zgjedhjeve austriake mes ekstremistëve të djathtë dhe ambientalistëve liberalë

‘Dy kandidatët e zgjedhjeve presidenciale të Austrisë, Norbert Hofer i Partisë së ekstremit të djathtë dhe politikani i Partisë se Gjelbër Alexander Van der Bellen, kanë mbajtur fjalimet e tyre të fundit para votimeve të së dielës.

Nëse zoti Hofer fiton, ai do të jetë i pari lideri i parë i ekstremit të djathtë në BE. Tradicionalisht, partia e ekstremit të djathtë, “Liria” përfundon fushatën e saj zgjedhore me një tubim të madh në tregun e “Viktor-Adler” , një zone e klasës punëtore në Vienë. Zakonisht aty festohet me birra dhe luhet muzikë tradicionale austriake.

Por jo këtë herë.

Këtë herë gjithacka u organizua në mënyrë që dukej sa më presidenciale.

Norbert Hofer, i cili është përpjekur ta paraqesë veten si një figurë euroskeptike e qete dhe e “butë”, ka mbajtur fjalimin e fundit të fushatës në sallat luksoze të Bursës në Vjenë.

Duke qëndruar në një podium, ku ishte shkruar motoja, “Vendi ka nevojë për ty tani!”, ai mbajti një fjalim ku i “faturoi” vetes të gjithë “koston” e kombit.

Zgjedhjet presidenciale janë zakonisht një periudhë e qetë në Austri por kjo fushatë e gjatë dhe e trazuar ka treguar të kundërtën.

Ajo filloi me një përmbysje të madhe në muajin prill, kur dy partitë kryesore të qendrës së majtë dhe të djathtë (Socialdemokratët dhe Partia Popullore konservatore) u eliminuan nga gara, për herë të parë që nga viti 1945.

Të vetmit që mbetën “në këmbë” ishin Norbert Hofer nga partia anti-emigracionit dhe Alexander Van der Bellen, ish-politikan liberal i Gjelbër,  pro-evropian.

Në balotazhin e majit, Van der Bellen fitoi ngushtë, me më pak se 1%.

Por më pas rezultati u përmbys nga Gjykata e Lartë për shkak të mënyrës si ishin numëruar votat postare . Një ri-numërin i planifikuar për në tetor u desh të shtyhej për shkak të problemeve me vulat e votave postare.

Van der Bellen, i cili është përpjekur  të zgjerojë kundërshimin ndaj këtij vendimi gjyqësor , ka mbajtur fjalimin e tij të fundit në një konferencë partiake në rrethin e 10-të të Vjenës, fortesa tradicionale e Partisë së Lirisë.

Kryetari i Kaunertal, një fshat i vogël në Tirol, ku Van der Bellen jetoi kuri ishte fëmijë me prindërit e tij, mamanë ruse dhe babanë estonez, por të dy refugjatë nga Bashkimi Sovjetik, iu drejtua turmës dukë thënë: “Shikoni se çfarë mund të arrijë të bëhet fëmija i një refugjati!”

Analistët nga ana tjetër thonë se rezultati për zgjedhjet e së dielës do të jetë  shumë i ngushtë.Nëse zoti Van der Bellen fiton, të gjitha elitat Evropës do të reagojnë me një psherëtimë clirimi.

Por nëse ai që fiton është zoti Hofer,  në mbarë Europën do lindë frika se populizmi i djathtë është edhe më i “gjallë” dhe më i fortë pas Brexit dhe fitores së Donald Trump. Drejtimi që Austria do të marrë në lidhje do të jetë  në rrezik i madh për Bashkimin Europian.

Hofer, i cili ka ndërmarrë një fushatë të ashpër kundër emigracionit, tha fillimisht se Austria mund të ndjekë shembullin e Britanisë për t’u larguar nga BE-ja.  Van der Bellen ka qënë i shpejtë për të reaguar duke thënë se kjo ishte dëshmia se Hofer është në favor të “Oexit” (një referencë për emërtimin e largimit të Austrisë nga BE-ja).

Gjatë një takimi të premten, zoti Hofer tha se ata që në mënyrë të përsëritur e kishin akuzuar atë për distancimin ndaj BE-ja,  ishin po ata që kishin dëmtuar Austrinë.

“Njerëzit të cilët në mënyrë të përhershme flasin për “Oexit” dhe më akuzojnë se kam dëmtuar vendin, duhet t’i hedhin një vështrim vete dhe të kuptojë se janë ata që po dëmtojnë Austrinë”, tha Hofer.

Votimi i Austrisë përkon me referendumin italian ku Kryeministri i qendrës së majtë Matteo Renzi ka vënë në rrezik të ardhmen e tij politike mbi një paketë reformash kushtetuese  që janë sfiduar nga populistet e Lëvizjes me Pesë Yje.

Ky është një udhëkryq vendimtar për BE-në, do ta kalojë vallë?